استقبال از پاییز با تنظیم دستگاه های گرمایشی

صرفه جویی، برخلاف تصور برخی افراد، به معنای عقب نشینی از رفاه یا تحمل مشقت نیست؛ بلکه هنر بهره برداری خردمندانه از موهبت هایی است که اگر امروز قدرشان را ندانیم، فردا در تاریکی خاموشی ها و در سرمای نبودن ها، افسوس بیهوده ای برایمان باقی می گذارد. این مسئله، فراتر از یک توصیه اخلاقی، به مثابه پیمانی نانوشته با نسلی است که هنوز پا به عرصه وجود نگذاشته و حق حیات کریمانه بر گردن ما دارد.

از منظر باورهای دینی، اسراف نه تنها یک عادت ناپسند، که گناهی آشکار و نکوهیده در متون آسمانی است. در کنار این وظیفه شرعی، مسئولیت اجتماعی ما نیز ایجاب می کند که بدانیم هر واحدی که بیهوده مصرف می کنیم، سهم دیگری را که شاید به آن نیاز مبرم دارد، کاهش می دهیم و به زیرساخت های کشور فشار مضاعفی وارد می آوریم.
 
با درک دو رکن اساسی تکلیف شرعی و مسئولیت اجتماعی، در سلسله یادداشت هایی، قصد داریم سفری موضوعی به سوی اصلاح الگوی مصرف داشته باشیم. در هر شماره، با زبانی ساده و راهکارهایی عملی، به سراغ یکی از ارکان زندگی روزمره خواهیم رفت؛ با ما همراه باشید تا بیاموزیم چگونه با تغییراتی کوچک، تأثیری بزرگ بر آینده خود و فرزندان این سرزمین بگذاریم.

پاییز در راه است و امسال بیش از سال های گذشته به دلیل حملات دشمن به زیرساخت های انرژی کشور، لزوم مصرف درست گاز در فصل سرد ضرورت دارد.

اما چرا طی سال های اخیر ناترازی بین تولید و مصرف گاز ایجاد شده و آیا دلیل این ناترازی نساختن نیروگاه های جدید است یا مسائل دیگری در این بین نقش دارند؟

در پاسخ به این سؤال باید گفت؛ گسترش روزافزون شبکه توزیع گاز و توسعه صنایع مختلف، باعث توسعه اقتصادی و افزایش رفاه اجتماعی شده اما افزایش مصرف گاز طبیعی بدون افزایش ظرفیت تولید، موجب تعطیلی کارخانه ها و صنایع مصرف کننده گاز در فصول اوج مصرف و هشدار نسبت به احتمال قطع گاز خانگی شده است.

ایران به لحاظ تولید گاز طبیعی با تولید 256.7 میلیارد مترمکعب که معادل 6.4 درصد کل تولید گاز طبیعی جهان است، به عنوان سومین تولیدکننده بزرگ گاز جهان شناخته می شود. آمریکا با تولید 934.2 میلیارد مترمکعب و سهم 23.1 درصدی از کل تولید جهانی بزرگترین تولیدکننده گاز طبیعی؛ روسیه با تولید 701.7 میلیارد مترمکعب و سهم 17.4 درصدی از تولید گاز جهان دومین تولیدکننده گاز طبیعی و چین با تولید 209.2 میلیارد  متر مکعب و سهم 5.2 درصدی از تولید گاز جهان، چهارمین تولیدکننده گاز طبیعی است.

به اندازه نیمی از کل اروپا گاز مصرف می کنیم

اما ایران علی رغم اینکه جمیعتی بسیار کمتر از کشورهای آمریکا، روسیه و چین دارد  به لحاظ مصرف گاز طبیعی با مصرف 241.1 میلیارد مترمکعب که معادل شش درصد کل مصرف گاز طبیعی جهان است، به عنوان چهارمین مصرف کننده بزرگ گاز جهان شناخته شده است. همچنین مصرف گاز طبیعی در ایران، حدودا معادل نصف کل مصرف گاز طبیعی در قاره اروپا است.

سهم 70 درصدی گاز طبیعی در سبد انرژی ایران

براساس آمارهای جهانی، سهم گاز طبیعی از سبد انرژی در ایران بیش از 70 درصد است، در حالی که ایالات متحده که نخستین تولیدکننده گاز طبیعی در جهان است و بیش از 23 درصد از کل تولید گاز جهان را در اختیار دارد، تنها 24 درصد از سبد انرژی آن به گاز اختصاص یافته است. این نسبت برای ترکیه و روسیه نیز به ترتیب 24 و 36 درصد است. از سوی دیگر، امروز بیش از 80 درصد تولید برق کشور وابسته به گاز است. در واقع به غیر از نیروگاه های برق آبی و تجدیدپذیر، سوخت 86 درصد سایر نیروگاه های تولیدکننده برق به گاز وابسته است و بیش از 101 نیروگاه که از گاز طبیعی استفاده می کنند، برق همه صنایع را تأمین می کنند.

گاز در تأمین سوخت صنایع نیز نقش کلیدی دارد، به طوری که هم اکنون بیش از 90 درصد صنایع و نیروگاه ها وابسته به گاز هستند و بیش از 30 هزار واحد صنعتی بزرگ و مهم کشور که 90 درصد محصولات کشور را تولید می کنند، از گاز استفاده می کنند. نقش کلیدی گاز در تأمین انرژی بخش خانگی نیز در آمارها مشخص است، به طوری که براساس آمار شرکت ملی گاز ایران ضریب نفوذ گاز در بخش شهری اکنون 98.97 درصد و در بخش روستایی 86.1 درصد است، ضمن آنکه 27.5 میلیون مشترک شهری و روستایی در کل کشور از انشعاب گاز برخوردارند.

اصول صرفه جویی

امسال هوا در مناطق غرب و شمال غرب کشور زودتر سرد شده و پیش بینی ها از در پیش بودن پاییزی پربارش و سرد خبر می دهند؛ اما در مجموع از میانه آبان ماه مصرف گاز اوج می گیرد و 30 میلیون مشترک گاز به جای 634 میلیون مترمکعب مصرف گاز در هر روز، چیزی حدود 740 میلیون مترمکعب گاز مصرف می کند. مصرف روزانه بیش از 100 میلیون مترمکعب افزایش می یابد و این وضعیت تا عید نوروز و حتی تا نیمه های فروردین ادامه دارد.

ایران 14 برابر ژاپن و 4.4 برابر میانگین جهانی، انرژی مصرف می کند. وقتی این واقعیت را بپذیریم، متوجه خواهیم شد که برای عبور از ناترازی انرژی نباید فقط روی افزایش تولید متمرکز شویم، که درنتیجه یعنی بیشتر تولید کنیم تا بیشتر هدر دهیم. بخش مهمی از مدیریت این شرایط، به نحوه مصرف بازمی گردد.

پوسته خارجی ساختمان ها عایق نیست و درنتیجه تقریباً 35 درصد انرژی از دیوارهای جانبی، 25 درصد از سقف، 10درصد از کف و 20 تا 30 درصد از راه پنجره ها به هدر می رود. امروز در دنیا روی ساختمان های صفرانرژی کار می کنند؛ ساختمان هایی که خودشان انرژی لازم را با تجهیزات الکتریکی و مکانیکی تأمین می کنند و مصرف انرژی های توزیعی را به صفر می رسانند.

البته ایران هم به تبعیت از کشورهای دیگر این موضوع را بررسی و در سال 1370 مبحث بهینه سازی مصرف به تصویب هیئت وزیران رسید و مقرر شد از سال 1384 به بعد ساختمان های دولتی به فناوری صفرانرژی مجهز شوند. اقداماتی نیز انجام شد اما امروز نتایج قابل دسترسی از اقدام های انجام شده وجود ندارد.

اما برای مصرف بهینه گاز باید این اقدامات را انجام دهیم: عایق کاری برای کاهش مصرف گاز  درزگیری پنجره ها؛  استفاده از وسایل گرمایشی استاندارد؛ استفاده از وسایل هوشمند؛  تنظیم دمای آبگرمکن؛ سرویس به موقع سیستم های گرمایشی؛ استفاده از انرژی خورشیدی و تنظیم شومینه برای کاهش مصرف گاز.

همچنین نصب پرده برای پنجره؛ انتخاب جای درست برای بخاری و وسایل گرمایشی؛ استفاده از ترموستات قابل تنظیم؛ پوشیدن لباس گرم مناسب در منزل؛ در حد معمول نگه داشتن دمای فضاهای بسته؛ استفاده از لامپ ال ای دی؛ بررسی سلامت قطعات وسایل گرمایشی؛ توجه به جایگاه قرار گرفتن یخچال و جایگزین کردن وسایل قدیمی و پرمصرف با وسایل جدید و کم مصرف تر.

انتهای پیام